Van Streek Post (6).

1813 ~ 1913 ~ 2013
200 honderd jaar onafhankelijkheid
Departement van de Zuiderzee.

Op 30 november 2013 was het 200 jaar geleden dat Willem Frederik Prins van Oranje-Nassau aan land kwam in Scheveningen. Sinds de start van de ballingschap van zijn vader, erfstadhouder Willem V van Oranje-Nassau, op 18 januari 1795 was er veel veranderd in de Nederlanden.
Als verzamelaar vraag je je af of dit ook terug te vinden is in de post uit die tijd. Postzegels bestonden nog niet, eventuele tijdsbeelden of veranderingen moeten dus gezocht worden in of op brieven uit die tijd.

De Bataafsche Republiek in 1798


Eén dag nadat erfstadhouder Willem V naar Engeland was gevlucht werd de Bataafse Republiek uitgeroepen. Naar Frans voorbeeld werden de oude ideeën vervangen door Liberté, égalité, fraternité, oftewel Vrijheid, gelijk-heid en broederschap. Deze gelijkheid is terug te vinden in de aanhef van onderstaande brief. De brief is gericht aan “Den Burger”, de aanspreektitel van “Weledele Heer” voor de Aalsmeerse Schout is verdwenen.

20 july 1797

De Burger (eerste Burger) Schout of burgemeester wordt in de brief verzocht door “Medeburger van Lee” op een ander moment naar de Vierschaar (rechtbank) te Haarlem te komen. Deze Bataafse tijd duurde van 1795 t/m 1806.

“Na Posttijd” stempel werd geplaatst op alle brieven, welke na de laatste lichting in de brievenbus werden aangetroffen. Dit om na te kunnen gaan of eventuele klachten over (te) late bezorging wel terecht waren of niet.

Het Koningrijk Holland in 1806


In 1806 werd het Koninkrijk Holland opgericht (1806 - 1810). Holland was een vazalstaat, door Napoleon Bonaparte opgericht voor zijn derde broer, Lodewijk Napoleon Bonaparte.
Lodewijk Napoleon Bonaparte was de eerste koning van ons land.
Uit deze periode stamt de onderstaande brief. De brief is verzonden namens het Aalsmeerse gemeentebestuur door Schout Johannes van Keppen. In de periode 1795 ~1813 beklede deze van Keppen de functie van Schout, secretaris en notaris. De aanhef en titel op de brief gaan al weer wat terug in de sfeer van voor de Franse tijd.

9 februari 1809

Op de voorkant van de brief is mooi het drie stuiver stempel te zien. De drie stuiver stempels waren de eerste stempels die werden gebruikt in Nederland. Zo als de naam al suggereert moest je dus per stempel 3 stuivers port betalen. Omdat dit geen frankeringen waren moest dit bij aankomst betaald worden. De stempel werd daarom ook bij aankomst gezet en door de ontvanger voldaan.

Uitvergroting van het drie stuiverstempel.

Napoleon plaatste familieleden op de tronen van verschillende Europese landen en schonk veel adellijke titels, waarvan de meeste na de ondergang van het keizerrijk niet werden erkend. Zo riep hij in 1806 het voormalige Bataafs Holland uit tot het Koninkrijk Holland , en plaatste zijn broer Lodewijk Napoleon op de troon. In 1810 werd ook dit koninkrijk opgeheven en door Frankrijk geannexeerd. Het Koninkrijk Holland ging op in het Grote Franse Keizerrijk

De Hollandsche Departementen van het Franse Keizerrijk 1812


Uitsnede van de kaart met de departementen;
Zuiderzee, departement nr. 118
Monde van de Maas, departement nr. 119


Het Koninkrijk Holland werd daarna net als de rest van het Keizerrijk ingedeeld in genummerde departementen. Woonde men in Aalsmeer in de Bataafse tijd in de departementen van de Amstel en van Holland, in de tijd van het Koninkrijk in het departement Amstelland, nu in het Keizerrijk woonde men in departement 118. Het departement 118, het departement van de Zuiderzee. Brieven werden in de plaats van vertrek afgestempeld. Het stempel bestond uit het departementsnummer met daaronder de plaats.

Post uit de keizerlijke tijd is dus wat eenvoudiger te herkennen.     
DEP.118 (Departement Zuiderzee) met Amsterdam.

De gehele brief:

Het departement “Monde van de Maas” met daar vandaan bijvoorbeeld het stempel DEP.119 ALPHEN. Beide stempels in rood, maar ook voorkomend in zwart.
Achterzijde:

Voorzijde:


Hieronder een brief, ook uit het DEP.119, vanuit LEYDE naar Aalsmeer.
25 mei 1811

De 3, boven de r van Aalsmeer, staat voor de te betalen port bij ontvangen.
Door de ontvanger moest drie stuivers betaald worden.

Het koningrijk der Nederlanden in 1815

Na de val van het Franse Keizerrijk en de stichting van het Koninkrijk der Nederlanden werden deze stempels nog verder gebruikt, de departement’s nummers werden weggehaald. Heerlijke Hollandse zuinigheid. Op de brief hieronder is een voorbeeld van een gekapt stempel 119 LEYDEN, alleen het LEYDE is overgebleven.
23 april 1816

Klaas F. Keessen

Zie ook op deze Site al andere eerder verschenen artikelen;

Verenigingsblad Postzegelvereniging Aalsmeer

 

  
  Voor meer informatie: